آپ کی زبان میں جلد آ رہا ہے.

FAQ

Παιδιά

Πώς να αντιδράσω όταν βλέπω περιστατικά εκφοβισμού;

Εάν δεις κάποιο άλλο παιδί να εκφοβίζεται, μπορείς να σταματήσεις αυτό που συμβαίνει. Με αυτόν τον τρόπο δεν βοηθάς μόνο το παιδί που εκφοβίζεται αλλά και άλλα παιδιά που μπορεί να εκφοβιστούν αργότερα. Επίσης, κάνεις καλό και στο κλίμα του σχολείου.

Μπορείς να δοκιμάσεις κάποιον από τους παρακάτω τρόπους:

  • Εάν είναι ασφαλές και πιστεύεις ότι δεν απειλείσαι, μίλα στο παιδί που εκφοβίζει και πες του να σταματήσει.
  • Μην συμμετέχεις στον εκφοβισμό. Δείξε ότι σε ενοχλεί και ότι δεν το θεωρείς αστείο.
  • Μην σταθείς για να παρακολουθήσεις το περιστατικό. Με αυτόν τον τρόπο είναι σαν να υποστηρίζεις το παιδί που εκφοβίζει.
  • Μίλα στο δάσκαλό σου (ή σε κάποιον ενήλικα που εμπιστεύεσαι) ή άφησέ του ένα σημείωμα που να του εξηγείς τι έγινε. Πολλές φορές τα παιδιά που εκφοβίζονται φοβούνται να μιλήσουν για αυτό σε κάποιον ενήλικα. Εάν θέλει να μιλήσει το ίδιο το παιδί που εκφοβίζεται, μπορείς να το συνοδεύσεις στο γραφείο του δασκάλου ή του διευθυντή.
  • Προσπάθησε να συμπαρασταθείς στο παιδί που εκφοβίζεται. Μίλα μαζί του και κάνε του παρέα στο διάλειμμα. Είναι σημαντικό να νιώσει ότι ανήκει σε μια παρέα.
  • Εξήγησε στο παιδί που εκφοβίζεται ότι δεν φταίει γι’ αυτό και για κανέναν λόγο δεν αξίζει αυτό που του συμβαίνει. Δεν έχει κάτι λάθος, το λάθος είναι η συμπεριφορά του παιδιού που εκφοβίζει.
  • Δώσε το καλό παράδειγμα. Μην εκφοβίζεις άλλα παιδιά.

Τι μπορεί να νιώθουν και να σκέφτονται παιδιά που εκφοβίζουν;

Μπορεί η παρέα σου να εκφοβίζει άλλους μαθητές και να σε πιέζει να κάνεις και εσύ το ίδιο. Μπορεί να πιστεύεις ότι δεν θα είσαι πια στην παρέα τους ή να φοβάσαι μήπως εκφοβίσουν και εσένα εάν δεν συμμετέχεις στον εκφοβισμό. Άλλες φορές, μπορεί να νομίζεις ότι κάνεις πλάκα ή απλά πειράζεις έναν άλλο μαθητή αλλά τα λόγια και οι πράξεις σου μπορεί να τον πληγώνουν.

Γι’ αυτό, βάλε τον εαυτό σου στη δική τους θέση.

  • Σκέψου πως μπορεί να αισθάνονται. Τα παιδιά που εκφοβίζονται συχνά κάνουν αρνητικές σκέψεις για τον εαυτό τους, πιστεύουν ότι δεν αξίζουν πια και ότι φταίνε για αυτό που τους συμβαίνει. Εάν νιώθεις ότι μπορείς να τους πληγώνεις και να τους δημιουργείς πόνο με τις πράξεις σου τότε σταμάτα.
  • Ρώτησε τους να σου πουν τι νιώθουν. Μπορεί να ντρέπονται ή να φοβούνται να μιλήσουν οι ίδιοι από μόνοι τους.
  • Προσπάθησε να σταματήσεις τους φίλους σου από το να εκφοβίζουν άλλους μαθητές. Εάν οι φίλοι σου εκφοβίζουν άλλους μαθητές, βοήθησε τους να καταλάβουν αυτό που κάνουν πληγώνει τα άλλα παιδιά και τους δημιουργεί πόνο.

Μπορεί να μην γίνεται να αλλάξεις ότι έχει συμβεί μέχρι τώρα αλλά μπορείς να αλλάξεις τη συμπεριφορά σου από εδώ και πέρα.

Ζήτησε Βοήθεια.

  • Μίλα με έναν ενήλικα που εμπιστεύεσαι. Μπορεί να έχει καλές συμβουλές για το τι μπορείς να κάνεις ώστε να αλλάξεις τη συμπεριφορά σου προς τα άλλα παιδιά.
  • Μίλα με έναν ειδικό. Οι γνώσεις που έχει μπορεί να σε βοηθήσουν να βρεις μια λύση σε αυτό που σε απασχολεί.

Τι να κάνω όταν με εκφοβίζουν;

Εάν σε εκφοβίζουν, να θυμάσαι ότι δεν φταις γι’ αυτό. Ο εκφοβισμός δεν έχει να κάνει με σένα αλλά με τη συμπεριφορά του άλλου παιδιού που σε εκφοβίζει. Είναι φυσιολογικό να νιώθεις στενοχωρημένος ή φοβισμένος. Μπορεί να μην θέλεις πια να πηγαίνεις στο σχολείο, να μην μπορείς να συγκεντρωθείς στα μαθήματά σου και να βλέπεις άσχημα όνειρα. Ωστόσο, κανένας δεν έχει το δικαίωμα να σε κάνει να αισθάνεσαι έτσι και να επηρεάζει τη ζωή σου με αυτόν τον τρόπο.

Είναι πολύ σημαντικό να θυμάσαι ότι ο εκφοβισμός μπορεί και πρέπει να αντιμετωπιστεί. Παρακάτω υπάρχουν μερικοί τρόποι που θα σε βοηθήσουν.

Στην αρχή:

  • μπορείς να μιλήσεις στο παιδί που σε εκφοβίζει και να πεις κάτι απλό όπως: «Σταμάτα!».
  • Απομακρύνσου από το χώρο που συμβαίνει το περιστατικό.
  • Φέρσου σαν να μην σε επηρέασε, ακόμα και αν σε στενοχώρησε ή σε τρόμαξε.

Εάν όμως τα παραπάνω δεν βοηθήσουν και ο εκφοβισμός συνεχιστεί, τότε:

  • Μίλα σε κάποιον άλλο: στους γονείς σου, στο δάσκαλο σου, στα αδέρφια σου ή σε κάποιον φίλο. Μίλα σε κάποιον που εμπιστεύεσαι. Οι ενήλικες θα σκεφτούν τρόπους για να σε βοηθήσουν.
  • Ζήτα από τους φίλους σου να σε υποστηρίξουν και να μην σε αφήνουν μόνο με το παιδί που σε εκφοβίζει.
  • Να θυμάσαι ότι και το παιδί που σε εκφοβίζει ίσως να χρειάζεται βοήθεια. Γι’ αυτό, μίλα στο δάσκαλό σου ώστε να βοηθήσει και τους δυο σας.
  • Μην προσπαθήσεις να το αντιμετωπίσεις μόνος/μόνη σου γιατί τα πράγματα μπορεί να γίνουν χειρότερα.
  • Μην επιτεθείς στο παιδί που σε εκφοβίζει γιατί θα βρεις και εσύ τον μπελά σου και μπορεί να τιμωρηθείς. Ακόμη, μπορεί να τραυματιστείς εάν το παιδί που σε εκφοβίζει είναι πιο δυνατό από σένα και έχει φίλους να το βοηθήσουν.

Εάν σε εκφοβίζουν μέσω του κινητού τηλεφώνου ή του ίντερνετ:

  • Μην απαντήσεις στο μήνυμα.
  • Μην σβήσεις το μήνυμα.
  • Μίλα σε κάποιον που εμπιστεύεσαι: στους γονείς σου, στους φίλους σου, στο δάσκαλό σου ή σε κάποιον άλλο ενήλικα.

Να θυμάσαι ότι:

  • Ο εκφοβισμός πληγώνει και δεν πρέπει να είναι μέρος της ζωής σου.
  • Δεν είσαι μόνος/μόνη. Υπάρχουν πολλά παιδιά που εκφοβίζονται και νιώθουν όπως νιώθεις και εσύ.
  • Δεν φταις για αυτό και για κανέναν λόγο δεν σου αξίζει αυτό που σου συμβαίνει.
  • Μίλα σε κάποιον που εμπιστεύεσαι. Μπορεί να σε βοηθήσει με κάποιον τρόπο που εσύ δεν έχεις σκεφτεί ως τώρα.
  • Μην κάνεις κακό στον εαυτό σου.
  • Μην επιτεθείς στο παιδί που σε εκφοβίζει. Το πρόβλημα δεν θα λυθεί με αυτόν τον τρόπο.
  • Μην εκφοβίσεις κανένα άλλο παιδί.
  • Μην αφήσεις τον εκφοβισμό να κερδίσει. Συνέχισε να κάνεις αυτά που σου αρέσουν και αγαπάς.

Έφηβοι

Πώς να αντιδράσω όταν βλέπω περιστατικά εκφοβισμού;

Όλοι οι μαθητές έχουν το δικαίωμα να αισθάνονται ασφαλείς στο χώρο του σχολείου. Εάν δεις εκφοβιστικές συμπεριφορές να συμβαίνουν έχεις τη δύναμη να πάρεις θέση και να προσπαθήσεις να τις σταματήσεις. Με το να παίρνεις το μέρος και να υποστηρίζεις ένα μαθητή που δέχεται επιθέσεις εκφοβισμού δεν βοηθάς μόνο το μαθητή που εκφοβίζεται αλλά και τον εαυτό σου καθώς βελτιώνεις το σχολικό σου περιβάλλον.

Τι να κάνω όταν κάποιος εκφοβίζεται;

  • Διαχώρισε τη θέση σου και δείξε ότι διαφωνείς με αυτό που συμβαίνει. Κάνε το ξεκάθαρο πως δεν υποστηρίζεις και δεν συμφωνείς με τις συγκεκριμένες εκφοβιστικές συμπεριφορές.
  • Μην μένεις ουδέτερος παρατηρητής όταν βλέπεις κάποιο συμμαθητή σου να δέχεται εκφοβιστικές συμπεριφορές. Αν αισθάνεσαι ασφαλής για τον εαυτό σου, πες στα παιδιά που εκφοβίζουν να σταματήσουν. Εάν δεν νιώθεις ασφαλής να κάνεις κάτι τέτοιο πήγαινε και ζήτησε βοήθεια από άλλα παιδιά ή από τους εκπαιδευτικούς.
  • Υποστήριξε το μαθητή που εκφοβίζεται. Πες του πως είσαι εδώ για να βοηθήσεις. Προσφέρσου να πάτε μαζί για την καταγραφή του συγκεκριμένου περιστατικού εκφοβισμού, ή αν νιώθει άβολα πρότεινε του να πας εσύ στη θέση του.
  • Μίλησε σε έναν ενήλικα που εμπιστεύεσαι. Ο διάλογος με τους κατάλληλους ανθρώπους μπορεί να βοηθήσει για να βρεθούν ουσιαστικές λύσεις για την αντιμετώπιση του προβλήματος. Πλησίασε ένα εκπαιδευτικό, τους γονείς σου ή κάποιον άλλο ενήλικα που εμπιστεύεσαι και μίλησε μαζί τους για τα συγκεκριμένα περιστατικά εκφοβισμού στα οποία είσαι παρατηρητής, ιδιαίτερα σε περιπτώσεις που διαισθάνεσαι ότι ο μαθητής που εκφοβίζεται διατρέχει σημαντικό κίνδυνο.

Ο εκφοβισμός και η βία στο σχολείο είναι λιγότερο πιθανό να εκδηλωθούν στις περιπτώσεις που υπάρχουν ισχυρά μηνύματα και ξεκάθαρες θέσεις εναντίον της συγκεκριμένης συμπεριφοράς. Συνεργάσου με το σχολείο σου, την κοινότητα, και άλλες ομάδες για να δημιουργήσεις και να υποστηρίξει δράσεις και προσπάθειες που στοχεύουν στην πρόληψη και αντιμετώπιση του σχολικού εκφοβισμού.

 

Τι μπορεί να νιώθουν και να σκέφτονται παιδιά που εκφοβίζουν;

Μπορεί να νιώθεις πίεση για να συμπεριφερθείς με εκφοβιστικό και βίαιο τρόπο προς άλλους μαθητές εάν η παρέα σου κάνει το ίδιο.

Μπορεί να πιστεύεις ότι δεν θα είσαι πλέον δημοφιλής ή πως θα υποστείς και εσύ εκφοβιστικές συμπεριφορές εάν δεν συμμετέχεις και εσύ στην ομάδα των μαθητών που εκφοβίζουν.

Μερικές φορές μπορεί να νομίζεις πως απλά κάνεις πλάκα αλλά τα λόγια και οι πράξεις σου μπορεί να πληγώνουν και να δημιουργούν πόνο σε συμμαθητές σου.

Βάλε τον εαυτό σου στη δική τους θέση.

  • Σκέψου πως μπορεί να αισθάνονται. Εάν νιώθεις ότι μπορείς να τους πληγώνεις και να τους δημιουργείς πόνο με τις πράξεις σου τότε σταμάτα.
  • Ρώτησε τους να σου πουν τι νιώθουν. Μπορεί να ντρέπονται ή να φοβούνται να μιλήσουν οι ίδιοι από μόνοι τους.
  • Απέτρεψε τους φίλους σου να εκφοβίζουν άλλους μαθητές. Εάν οι φίλοι σου εκφοβίζουν άλλους μαθητές, βοήθησε τους να καταλάβουν ότι η συγκεκριμένη συμπεριφορά πληγώνει και δημιουργεί πόνο

Παρόλο που δεν μπορείς να αλλάξεις ότι έχει συμβεί, μπορείς να αλλάξεις τη συμπεριφορά σου από εδώ και πέρα.

Ζήτησε Βοήθεια.

  • Μίλησε με έναν ενήλικα που εμπιστεύεσαι. Μπορεί να σου δώσει ορισμένες καλές συμβουλές για το πώς μπορεί να αλλάξει ο τρόπος που συμπεριφέρεσαι προς τους άλλους.
  • Μίλησε με έναν ειδικό. Η επικοινωνία με έναν ειδικό, που έχει τις γνώσεις και τη διάθεση για να σε βοηθήσει, μπορεί να είναι χρήσιμη για να βρεθούν ουσιαστικές λύσεις.

 

 

Τι να κάνω όταν με εκφοβίζουν;

Εάν δέχεσαι εκφοβιστικές συμπεριφορές, αυτό μπορεί να σε επηρεάσει με πολλούς τρόπους. Μπορεί να μην έχει τη διάθεση να πηγαίνεις πλέον στο σχολείο ή να σου είναι δύσκολο να διαβάζεις τα μαθήματά σου και η σχολική σου επίδοση να παρουσιάζει πτώση. Μπορεί να μην κοιμάσαι καλά το βράδυ και να βλέπεις άσχημα όνειρα, να τρως περισσότερο ή λιγότερο από ότι είχες συνηθίσει, να έχεις πονοκεφάλους ή στομαχόπονους, και να αρρωσταίνεις συχνότερα από ότι στο παρελθόν.

Κανένας, όμως, δεν έχει το δικαίωμα να επεμβαίνει και να επηρεάζει τη ζωή σου με το συγκεκριμένο τρόπο.

Μην κατηγορείς τον εαυτό σου. Δεν έχεις κάνει κάτι που μπορεί να δικαιολογήσει τις συγκεκριμένες συμπεριφορές. Μην ντρέπεσαι για αυτό που είσαι και αισθάνεσαι. Αντιθέτως, είναι σημαντικό να πιστεύεις στις δυνάμεις σου και να είσαι περήφανος για τον εαυτό σου. Ότι και αν λένε οι άλλοι, έχεις ιδιαίτερα αξιόλογες ικανότητες και δυνατότητες που μπορούν να ομορφύνουν τη ζωή σου. Κράτησε αυτό στο μυαλό σου χωρίς να επηρεάζεσαι από τα απαξιωτικά λόγια που χρησιμοποιούν αυτοί που προσπαθούν να σε εκφοβίσουν.

Όποτε κρίνεις ότι χρειάζεται μπορείς και έχεις το δικαίωμα να ζητήσεις βοήθεια. Μην διστάζεις να ζητήσεις βοήθεια από ανθρώπους που εμπιστεύεσαι ή από ειδικούς. Μπορούν και έχουν τη διάθεση να βοηθήσουν. Το να μιλήσεις για τις εκφοβιστικές συμπεριφορές που δέχεσαι, δεν σημαίνει πως εσύ κάνεις κάτι λάθος και δεν είναι ούτε ντροπή ούτε “κάρφωμα”.

Τι να κάνω όταν δέχομαι εκφοβιστικές συμπεριφορές

Το πρώτο ζητούμενο είναι πάντα η προσωπική σου ασφάλεια. Μερικές στρατηγικές που μπορούν να φανούν χρήσιμες είναι οι ακόλουθες:

  • Πες στους μαθητές που προσπαθούν να σε εκφοβίσουν να σταματήσουν. Δείξε ότι η συγκεκριμένη συμπεριφορά σε ενοχλεί και ότι δε τη θεωρείς ούτε πλάκα ούτε αστείο.

  • Απομακρύνσου από το χώρο που εκδηλώνεται η εκφοβιστική συμπεριφορά. Μην τους αφήσεις να σε πλησιάσουν. Φύγε μακριά και πήγαινε σε ένα σημείο που δεν είναι εύκολο να δεχθείς εκφοβιστικές συμπεριφορές.

  • Προστάτεψε τον εαυτό σου. Στις περιπτώσεις που δεν μπορείς να απομακρυνθείς είναι σημαντικό να προστατέψεις τον εαυτό σου, ώστε να μην τραυματιστείς.

  • Μίλησε σε έναν ενήλικα που εμπιστεύεσαι. Μπορείς να βρεις ουσιαστικές λύσεις για τις δυσκολίες που αντιμετωπίζεις με το να μιλήσεις στους κατάλληλους ανθρώπους. Σε ορισμένες περιπτώσεις η συμμετοχή των ενήλικων είναι απαραίτητη για να σταματήσουν τα περιστατικά εκφοβισμού και αυτό δεν είναι ούτε ντροπή ούτε κάρφωμα.

  • Βρες ένα ασφαλές μέρος. Πήγαινε κάπου που νιώθεις ασφάλεια και σιγουριά.

  • Μείνε μαζί με άλλα παιδιά και συμμαθητές σου που εμπιστεύεσαι.

  • Βρες ευκαιρίες για να κάνεις καινούργιους φίλους. Η συμμετοχή σε αθλητικές ή καλλιτεχνικές δραστηριότητες είτε εντός είτε εκτός σχολείου προσφέρουν τη δυνατότητα να δημιουργηθούν καινούργιες φιλίες και να μεγαλώσει ο κοινωνικός σου κύκλος.

 

 

Γονείς

Τι να κάνω όταν το παιδί μου εκφοβίζεται;

Συχνά, τα παιδιά που εκφοβίζονται δεν το λένε στους γονείς τους γιατί μπορεί να φοβούνται, να ντρέπονται ή να πιστεύουν ότι κανένας δεν μπορεί να τα βοηθήσει.

Ωστόσο, εάν υπάρχουν ενδείξεις που σας κάνουν να υποψιάζεστε ότι το παιδί σας εκφοβίζεται μπορείτε να κάνετε τα εξής:

  • Μιλήστε με το παιδί σας. Δείξτε του ότι ενδιαφέρεστε και θέλετε να το βοηθήσετε. Μην δείξετε θυμό ή αναστάτωση. Μην εκφράσετε απειλές εναντίον του άλλου παιδιού και των γονιών του καθώς αυτό που φοβούνται περισσότερο τα παιδιά που εκφοβίζονται είναι η αντιπαράθεση με την άλλη πλευρά.

  • Ακούστε όλη την ιστορία με προσοχή. Ρωτήστε τι συνέβη, πού, πότε, πόσο συχνά, ποιοι πήραν μέρος στο περιστατικό και αν υπήρχαν και άλλοι παρατηρητές. Είναι σημαντικό να γνωρίζετε ακριβώς τι συνέβη.

  • Στηρίξτε συναισθηματικά το παιδί σας. Πείτε του ότι δεν φταίει για αυτό που του συμβαίνει, ότι είναι φυσιολογικό να νιώθει πληγωμένο και ότι είναι πολύ σημαντικό που βρήκε το θάρρος να μιλήσει. Μην το κατηγορήσετε.

  • Συνεργαστείτε με το παιδί για να βρείτε λύση. Ζητήστε του τη γνώμη του και βοηθήστε το να νιώσει ασφάλεια.

  • Δώστε στο παιδί σας τις κατάλληλες συμβουλές. Μην το συμβουλεύσετε να ανταποδώσει στον εκφοβισμό γιατί η κατάσταση θα χειροτερεύσει, ειδικά αν το παιδί σας έχει χαμηλή αυτοεκτίμηση. Μην του πείτε να αγνοήσει απλώς το περιστατικό από τη στιγμή που ζήτησε τη βοήθειά σας. Μην του πείτε ότι είναι κάτι που θα περάσει ή ότι το άλλο παιδί δεν εννοούσε αυτά που έκανε ή είπε γιατί με αυτό τον τρόπο ακυρώνετε το περιστατικό. Μην επικοινωνήσετε με τους γονείς του άλλου παιδιού ή των άλλων παιδιών. Βοηθήστε το παιδί σας να ενισχύσει την αυτοπεποίθησή του.

  • Επικοινωνήστε με το σχολείο. Κανονίστε μια συνάντηση με το δάσκαλο της τάξης ή/και με το διευθυντή του σχολείου και συζητήστε σε ήρεμο τόνο. Μπορείτε να συναντηθείτε ξανά μετά από μία ή δύο εβδομάδες ώστε να σιγουρευτείτε ότι η κατάσταση είναι υπό έλεγχο.

Είναι πολύ σημαντικό να συζητάτε με το παιδί σας πριν προχωρήσετε σε οποιαδήποτε ενέργεια.

 

Τι να κάνω όταν το παιδί μου μπορεί να εκφοβίζει άλλους;

Το να μάθετε ότι το παιδί σας μπορεί να εκφοβίζει άλλα παιδιά είναι δύσκολο και μπορεί να σας σοκάρει. Είναι σημαντικό να θυμάστε ότι τα παιδιά που εκφοβίζουν άλλους έχουν αυξημένες πιθανότητες να εξελιχθούν σε ενήλικες με παραβατική συμπεριφορά, γι’ αυτό χρειάζεται να δράσετε άμεσα σε περίπτωση που έχετε ενδείξεις για κάτι τέτοιο. Παρακάτω ακολουθούν μερικές συμβουλές που θα σας βοηθήσουν να το αντιμετωπίσετε.

  • Προσπαθήστε να παραμείνετε ψύχραιμοι. Είναι πιο αποτελεσματικό να εκφράσετε την απογοήτευσή σας από τη συμπεριφορά του παιδιού σας παρά να δείξετε θυμό.

  • Συζητήστε με το παιδί σας. Ακούστε το προσεκτικά και ζητήστε του εξηγήσεις για τη συμπεριφορά του. Προσπαθήστε να μάθετε τι είναι αυτό που ενοχλεί ή δυσαρεστεί το παιδί σας και εκδήλωσε αυτή τη συμπεριφορά. Κάντε του ερωτήσεις όπως: Πώς νιώθεις για τον εαυτό σου; Πώς πάνε τα πράγματα στο σχολείο; Σε έχουν εκφοβίσει άλλα παιδιά; Πώς τα πας με τους συμμαθητές σου; Γιατί πιστεύεις ότι εκφοβίζεις άλλα παιδιά; Τι θα σε βοηθούσε να το σταματήσεις;

  • Κάντε σαφές στο παιδί σας ότι δεν θα ανεχτείτε αυτή τη συμπεριφορά. Συχνά, οι ξεκάθαρες απαγορεύσεις είναι αποτελεσματικές. Μιλήστε του σε ήρεμο τόνο και βοηθήστε το να καταλάβει ότι ο εκφοβισμός πληγώνει και τις δύο πλευρές. Επίσης, εξηγήστε του τις συνέπειες που έχει η συμπεριφορά του και μείνετε πιστοί στα όρια που έχετε βάλει.

  • Αυξήστε την επίβλεψή σας και ξοδέψτε χρόνο με το παιδί σας. Μάθετε με ποιους κάνει παρέα και αν και οι φίλοι του εκφοβίζουν άλλα παιδιά. Παρακολουθήστε με διακριτικό τρόπο τις συνομιλίες και τις δραστηριότητές του στο διαδίκτυο.

  • Διδάξτε του ότι πρέπει να σέβεται τους άλλους ανθρώπους, ότι κάθε άνθρωπος είναι διαφορετικός με τα δικά του συναισθήματα και τις δικές του απόψεις. Βασιστείτε στα θετικά στοιχεία του παιδιού σας και ενισχύστε την ικανότητά του να σχετίζεται με άλλους ανθρώπους.

  • Επιβραβεύστε τις θετικές συμπεριφορές του παιδιού σας. Συχνά η επιβράβευση είναι πιο αποτελεσματική από την τιμωρία.

  • Συνεργαστείτε με το σχολείο όπου φοιτά το παιδί σας ώστε να σας βοηθήσει στην προσπάθειά σας. Μπορείτε να ζητήσετε από το προσωπικό του σχολείου να σας κρατά ενήμερους για τη συμπεριφορά του παιδιού σας. Επίσης, μπορείτε να βρείτε από κοινού λύσεις για να σταματήσετε την εκφοβιστική συμπεριφορά.

  • Συζητήστε με το σχολικό σύμβουλο ή και έναν ειδικό ψυχικής υγείας. Μπορείτε να βρείτε μαζί επιπλέον στρατηγικές για να βοηθήσετε το παιδί σας να αλλάξει τη συμπεριφορά του.

  • Εξηγήστε στο παιδί σας ότι συνεχίζετε να το αγαπάτε αλλά αυτό που δεν σας αρέσει είναι η συμπεριφορά του.

 

 

Πώς μπορώ να συνεργαστώ με το σχολείο και την κοινότητα;

Ο εκφοβισμός αντιμετωπίζεται πιο αποτελεσματικά όταν υπάρχει συνεργασία μεταξύ της οικογένειας, του σχολείου και της κοινότητας. Είναι ευθύνη και των τριών να προστατεύσουν τα παιδιά από εκφοβιστικές συμπεριφορές αλλά και να βοηθήσουν τα παιδιά που εκφοβίζουν άλλους να αλλάξουν τη συμπεριφορά τους.

 

Συνεργασία με το σχολείο

Η συνεργασία σας με το σχολείο μπορεί να γίνει με τους παρακάτω τρόπους:

  • Ενημερωθείτε για το κλίμα του σχολείου. Μπορείτε να γνωριστείτε με άλλους γονείς και με το προσωπικό του σχολείου και να μοιραστείτε τις ανησυχίες σας. Επίσης, μπορείτε να ανταλλάξετε απόψεις και προτάσεις για το θέμα του εκφοβισμού.

  • Ενημερωθείτε για τις πολιτικές κατά του εκφοβισμού που έχει υιοθετήσει το σχολείο. Μπορείτε να ρωτήσετε τον διευθυντή του σχολείου για το εάν το σχολείο ακολουθεί κάποιες συγκεκριμένες οδηγίες για την τιμωρία των μαθητών που εκφοβίζουν άλλους μαθητές, για την επίβλεψη των χώρων όπου συνήθως συμβαίνουν περιστατικά εκφοβισμού κτλ.

  • Εάν το σχολείο δεν έχει υιοθετήσει κάποια πολιτική εναντίον του εκφοβισμού, μπορείτε να συνεργαστείτε με το προσωπικό του σχολείου και να δημιουργήσετε κάτι από κοινού. Μιλήστε στο προσωπικό του σχολείου για τις ανησυχίες σας και προτείνετε στρατηγικές αντιμετώπισης του εκφοβισμού.

  • Μπορείτε να οργανώσετε από κοινού διάφορες δραστηριότητες για τα παιδιά όπως αθλητικές δραστηριότητες, προβολή ταινιών, σεμινάρια ανάπτυξης δεξιοτήτων κτλ.

 

Συνεργασία με την κοινότητα

Μπορείτε να συνεργαστείτε με την κοινότητα με διάφορους τρόπους, όπως:

  • Εκτιμήστε τα επίπεδα του εκφοβισμού στην κοινότητα στην οποία ανήκετε και συνεργαστείτε για την ανάπτυξη στρατηγικών πρόληψης και αντιμετώπισης. Μπορείτε να βοηθήσετε ώστε να πραγματοποιηθεί μια έρευνα για να γίνει εκτίμηση του βαθμού εμφάνισης του εκφοβισμού και παράλληλα να χρησιμοποιήσετε τα αποτελέσματα για να ενημερώσετε την κοινότητα και να ασκήσετε πίεση για την υιοθέτηση των κατάλληλων μέτρων.

  • Συνεργαστείτε με άλλους γονείς, εκπαιδευτικούς, παιδιά, εφήβους στο σχεδιασμό των παρεμβάσεων. Είναι σημαντικό να υπάρχει η δυνατότητα να εκφραστούν όλες οι πλευρές που εμπλέκονται.

  • Συνεργαστείτε με ειδικούς ψυχικής υγείας και διοργανώστε ενημερωτικές συναντήσεις, ομάδες αυτοβοήθειας κτλ.

  • Ενημερώστε την κοινότητα για το φαινόμενο του εκφοβισμού και της ενδοσχολικής βίας με ενημερωτικά φυλλάδια, newsletters, προβολή ταινιών, διαφημίσεις κτλ.

Πώς πρέπει να αντιδρούν όσοι βρίσκονται μπροστά σε ένα τέτοιο περιστατικό;

Ο εκφοβισμός και η βία στο σχολείο είναι ομαδικό φαινόμενο. Πραγματοποιείται στο πλαίσιο της σχολικής ομάδας και συνολικά του σχολείου ως οργανισμού.

Στο πλαίσιο αυτό, ο εκφοβισμός αφορά όχι μόνο το παιδί που εκφοβίζει και το παιδί που εκφοβίζεται, αλλά και όσους είναι παρόντες ή γνωρίζουν την ύπαρξή του, δηλαδή τους παρατηρητές. Βάσει αυτού, η στάση των παρατηρητών είναι ιδιαίτερα σημαντική καθώς μπορεί να ενισχύσει  ή να αποδυναμώσει τις εκφοβιστικές συμπεριφορές ανάλογα με τους τρόπους που αντιδρά η ευρύτερη ομάδα συνομηλίκων.

Για τον λόγο αυτό η σταθερή στάση ενάντια στη βία και στον εκφοβισμό  από την πλευρά των παρατηρητών , όπως επίσης και  η ενεργητική  παρέμβαση τους  για τη διακοπή τέτοιων περιστατικών μπορεί να οδηγήσει στη μείωση του φαινομένου.

Αντιθέτως, ακόμα και αν οι παρατηρητές δε συμμετέχουν ενεργά σε περιστατικά εκφοβισμού, μπορεί να ενθαρρύνουν το θύτη ή το θύμα με τη παθητική τους στάσης, μεταφέροντας το μήνυμα ότι αυτό που συμβαίνει είναι αποδεκτό.

Ποια παιδιά είναι συνήθως ο στόχος τέτοιων επιθέσεων;

Όταν μιλάμε για ενδοσχολική βία, είναι θεμελιώδες να επισημάνουμε ότι ο σχολικός εκφοβισμός είναι εξ ορισμού απρόκλητος. Αυτό πρακτικά σημαίνει ότι δεν μπορούμε να μιλήσουμε με ασφάλεια για «χαρακτηριστικά του θύματος» του σχολικού εκφοβισμού. Παρόλα αυτά, έχει παρατηρηθεί ότι παιδιά που είναι ευαίσθητα, ήσυχα, παιδιά που χαρακτηρίζονται από τους άλλους ως μοναχικά, που δεν έχουν πολλούς φίλους, ή που έχουν κάποιο συγκεκριμένο χαρακτηριστικό που τα διαφοροποιεί από την πλειοψηφία των συμμαθητών τους (π.χ. φορούν γυαλιά, έχουν παραπάνω κιλά ή πολύ λιγότερα κιλά, διαφορετική εθνικότητα, διαφορετική θρησκεία κ.λπ.), είναι πιο πιθανό να πέσουν θύματα ενδοσχολικού εκφοβισμού και βίας.

Εκπαιδευτικοί

Πώς να αντιμετωπίσω περιστατικά εκφοβισμού;

Μπορεί να μην είσαι σίγουρος για το πώς να χειριστείς ένα περιστατικό εκφοβισμού. Εδώ παρουσιάζονται ορισμένες προτάσεις που μπορούν να σε βοηθήσουν να αντιδράς πιο αποτελεσματικά όταν εκδηλώνεται ένα περιστατικό εκφοβισμού και βίας στο σχολείο.

Τι πρέπει να κάνω;

Δεν υπάρχει συγκεκριμένη φόρμουλα για το τι ακριβώς να κάνεις όταν υποψιάζεσαι ή παρατηρείς ένα περιστατικό σχολικού εκφοβισμού. Υπάρχουν μια σειρά από παράγοντες που είναι σημαντικό να ληφθούν υπ’ όψιν, όπως το φύλο και η ηλικία των παιδιών, η μορφή του εκφοβισμού, ο χωροχρόνος εκδήλωσης του περιστατικού και οι αντιδράσεις των παρατηρητών.

Ακολουθούν ορισμένες ενέργειες που μπορεί να είναι χρήσιμες:

  • Άμεση παρέμβαση για να σταματήσει το περιστατικό εκφοβισμού. Χώρισε τους μαθητές που εμπλέκονται, ώστε να σταματήσει άμεσα η εκφοβιστική και βίαιη συμπεριφορά.

  • Ζήτησε περισσότερες πληροφορίες. Μίλησε ξεχωριστά σε κάθε μαθητή που συμμετείχε ή ήταν παρατηρητής στο περιστατικό εκφοβισμού και ρώτησέ τον να σου πει τι έγινε.

  • Πες τους μαθητές πως γνωρίζεις τι συμβαίνει. Μίλησε στον καθένα ξεχωριστά.

  • Εξήγησε στους μαθητές-παρατηρητές ότι η παρέμβαση τους σε μελλοντικά περιστατικά μπορεί να είναι χρήσιμη για να περιοριστεί ο εκφοβισμός και η βία στο σχολείο. Βοήθησε τους να καταλάβουν ότι ο ρόλος τους είναι πολύ σημαντικός.

Είναι σημαντικό:

  • Τα περιστατικά εκφοβισμού να καταγράφονται με συστηματικό τρόπο.

  • Να εφαρμόζονται προγράμματα και δράσεις παρέμβασης που λαμβάνουν υπ’ όψιν τα ιδιαίτερα χαρακτηριστικά των περιστατικών εκφοβισμού που εκδηλώνονται στο εκάστοτε σχολικό περιβάλλον.

  • Να υπάρχει σε όλη τη διάρκεια της σχολικής χρονιάς συστηματική επικοινωνία με τους μαθητές που έχουν εμπλοκή σε περιστατικά εκφοβισμού.

 

Προλαμβάνοντας τον εκφοβισμό

Υπάρχουν μια σειρά από ενέργειες που μπορούν να πραγματοποιήσουν οι εκπαιδευτικοί, για την πρόληψη του σχολικού εκφοβισμού. Ακολουθούν ορισμένες ενδεικτικές προτάσεις που μπορούν να βοηθήσουν:

  • Αξιολόγηση της συχνότητας με την οποία εμφανίζεται ο εκφοβισμός στο χώρο του σχολείου. Είναι σημαντικό να διασαφηνιστεί σε ποια μέρη και με τι συχνότητα συμβαίνουν περιστατικά εκφοβισμού.

  • Αύξηση της εποπτείας σε μέρη που συμβαίνουν συχνά περιστατικά εκφοβισμού.

  • Σχεδιασμός και υποστήριξη δράσεων και πρωτοβουλιών, οι οποίες στοχεύουν στην πρόληψη του εκφοβισμού με τη συνεργασία μαθητών, γονέων, εκπαιδευτικών και του λοιπού προσωπικού του σχολείου.

  • Δημιουργία κανόνων και πολιτικών, οι οποίες δημιουργούν σχολικό κλίμα στο οποίο εκφοβισμός και η βία δεν είναι αποδεκτά

  • Καταγραφή των περιστατικών εκφοβισμού που συμβαίνουν στο χώρο του σχολείου, ώστε να αξιολογείται ο βαθμός επιτυχίας των δράσεων που πραγματοποιούνται για την πρόληψη του εκφοβισμού.

  • Πραγματοποίηση μουσικών, θεατρικών και γενικότερα καλλιτεχνικών δραστηριοτήτων, οι οποίες έχουν τη “δύναμη” να ευαισθητοποιούν και να περνούν μηνύματα κατά του εκφοβισμού και της βίας στο σχολείο.

  • Πραγματοποίηση ομιλιών και γενικότερα εκδηλώσεων από ειδικούς, οι οποίες μπορούν να βοηθήσουν στην ενημέρωση, ευαισθητοποίηση, πρόληψη και αντιμετώπιση του φαινομένου του εκφοβισμού.

  • Ενίσχυση των υγιών διαπροσωπικών σχέσεων τόσο μεταξύ μαθητών όσο και μεταξύ μαθητών και εκπαιδευτικών, οι οποίες στηρίζονται στην ενσυναίσθηση και την κατανόηση.

  • Εγκαθίδρυση μιας γενικότερης σχολικής κουλτούρας, η οποία προάγει την αποδοχή, την ανοχή και το σεβασμό.

 

 

 

Πώς πρέπει να αντιδρούν όσοι βρίσκονται μπροστά σε ένα τέτοιο περιστατικό;

Ο εκφοβισμός και η βία στο σχολείο είναι ομαδικό φαινόμενο. Πραγματοποιείται στο πλαίσιο της σχολικής ομάδας και συνολικά του σχολείου ως οργανισμού.

Στο πλαίσιο αυτό, ο εκφοβισμός αφορά όχι μόνο το παιδί που εκφοβίζει και το παιδί που εκφοβίζεται, αλλά και όσους είναι παρόντες ή γνωρίζουν την ύπαρξή του, δηλαδή τους παρατηρητές. Βάσει αυτού, η στάση των παρατηρητών είναι ιδιαίτερα σημαντική καθώς μπορεί να ενισχύσει  ή να αποδυναμώσει τις εκφοβιστικές συμπεριφορές ανάλογα με τους τρόπους που αντιδρά η ευρύτερη ομάδα συνομηλίκων.

Για τον λόγο αυτό η σταθερή στάση ενάντια στη βία και στον εκφοβισμό  από την πλευρά των παρατηρητών , όπως επίσης και  η ενεργητική  παρέμβαση τους  για τη διακοπή τέτοιων περιστατικών μπορεί να οδηγήσει στη μείωση του φαινομένου.

Αντιθέτως, ακόμα και αν οι παρατηρητές δε συμμετέχουν ενεργά σε περιστατικά εκφοβισμού, μπορεί να ενθαρρύνουν το θύτη ή το θύμα με τη παθητική τους στάσης, μεταφέροντας το μήνυμα ότι αυτό που συμβαίνει είναι αποδεκτό.

Ποια παιδιά είναι συνήθως ο στόχος τέτοιων επιθέσεων;

Όταν μιλάμε για ενδοσχολική βία, είναι θεμελιώδες να επισημάνουμε ότι ο σχολικός εκφοβισμός είναι εξ ορισμού απρόκλητος. Αυτό πρακτικά σημαίνει ότι δεν μπορούμε να μιλήσουμε με ασφάλεια για «χαρακτηριστικά του θύματος» του σχολικού εκφοβισμού. Παρόλα αυτά, έχει παρατηρηθεί ότι παιδιά που είναι ευαίσθητα, ήσυχα, παιδιά που χαρακτηρίζονται από τους άλλους ως μοναχικά, που δεν έχουν πολλούς φίλους, ή που έχουν κάποιο συγκεκριμένο χαρακτηριστικό που τα διαφοροποιεί από την πλειοψηφία των συμμαθητών τους (π.χ. φορούν γυαλιά, έχουν παραπάνω κιλά ή πολύ λιγότερα κιλά, διαφορετική εθνικότητα, διαφορετική θρησκεία κ.λπ.), είναι πιο πιθανό να πέσουν θύματα ενδοσχολικού εκφοβισμού και βίας.

Κοινότητα

Γιατί είναι απαραίτητες οι παρεμβάσεις στην κοινότητα ενάντια στη βία και τον εκφοβισμό;

Τα αυξημένα ποσοστά ενδοσχολικής βίας και περιστατικών εκφοβισμού τα οποία παρατηρούνται παγκοσμίως και μάλιστα με συνεχώς αυξητικές τάσεις, οδήγησαν στην εφαρμογή προγραμμάτων πρόληψης και αντιμετώπισης ενάντια στη βία και τον εκφοβισμό. Η αξιολόγηση αυτών των προγραμμάτων έδειξε, ότι προκειμένου να υπάρξει ουσιαστική πρόληψη και αντιμετώπιση του εκφοβισμού και της βίας, είναι απαραίτητο να υλοποιούνται δράσεις στα πλαίσια της κοινότητας. Κι αυτό διότι

  • ο εκφοβισμός συνιστά παραβίαση των δικαιωμάτων του ατόμου,

  • αποτελεί ένα πρόβλημα με πολλαπλές κοινωνικές διαστάσεις,

  • τα παιδιά εκτός από το σχολείο, ζουν και αλληλεπιδρούν στα πλαίσια της κοινότητας,

  • μια κοινότητα η οποία παραβλέπει ή αγνοεί τον εκφοβισμό, είναι μια κοινότητα που έχει χάσει το σεβασμό των μελών της και,

  • οι ενήλικες οφείλουν να παρέχουν στα παιδιά και τους νέους, πρότυπα συμπεριφοράς, τα οποία δεν ενθαρρύνουν τη βία

 

Η κινητοποίηση της κοινότητας υπό την ευρεία έννοια συνοψίζεται στην οργάνωση των ατόμων με σκοπό να αναλάβουν δράση για ειδικά θέματα που απασχολούν την κοινότητα. αναδείξουν τη σχέση που υπάρχει ανάμεσα στο άτομο και στην κοινότητα (πχ, οικογένεια, γειτονιά) ώστε να υπάρξει μεγαλύτερη κατανόηση της σχέσης αλληλεπίδρασης των ατομικών χαρακτηριστικών, των παραμέτρων υγείας και των περιβαλλοντικών παραγόντων.

 

Τι εννοούμε με τον όρο «κοινότητα»;

Προκειμένου να αντιμετωπιστούν αποτελεσματικά τόσο κοινωνικά προβλήματα όσο και προβλήματα ψυχικής υγείας, είναι απαραίτητη η υλοποίηση δράσεων στα πλαίσια της κοινότητας.

Όταν ακούμε τον όρο «κοινότητα», συνήθως το μυαλό μας πάει σε μια καθορισμένη γεωγραφική περιοχή. Ωστόσο η «κοινότητα», μπορεί να καθοριστεί και με βάση διαφορετικά κριτήρια. Για παράδειγμα, τα άτομα που μοιράζονται ένα κοινό ενδιαφέρον για τις τέχνες συγκροτούν την καλλιτεχνική κοινότητα, ή τα άτομα που μοιράζονται μια συλλογική ταυτότητα (π.χ., την ελληνική καταγωγή), αποτελούν την κοινότητα των Ελλήνων μεταναστών στην Αυστραλία. Ο όρος της κοινότητας αναφέρεται επίσης πολύ συχνά, όταν θέλουμε να περιγράψουμε ένα σύνολο ατόμων, τα οποία δραστηριοποιούνται για να αναλάβουν δράση πάνω σε ένα συγκεκριμένο θέμα.

Μια τέτοια περίπτωση θα μπορούσε να είναι και η ανάπτυξη ενός δικτύου στην κοινότητα, ενάντια στην ενδοσχολική βία και τον εκφοβισμό. Σε αυτήν την περίπτωση, μιλάμε για άτομα τα οποία ζουν σε μια περιοχή (π.χ., στο Δήμο Χολαργού) και έχουν διαπιστώσει, καθένας από την πλευρά του, ότι τα τελευταία χρόνια, παρουσιάζεται συνεχής αύξηση περιστατικών εκφοβισμού και βίας στο σχολείο. Για παράδειγμα, μπορεί κάποιοι εκπαιδευτικοί από τα σχολεία μιας περιοχής, να διαπιστώνουν αυξημένα ποσοστά εκφοβισμού στο σχολείο στο οποίο εργάζονται. Παράλληλα, μπορεί και κάποιοι γονείς στην ίδια περιοχή, να έχουν διαπιστώσει αυξημένη βία μεταξύ των παιδιών, στη γειτονιά, ή και κάποιοι από τους επαγγελματίες υγείας της περιοχής να προβληματίζονται και να ανησυχούν για τις επιπτώσεις του εκφοβισμού, διότι δέχονται παιδιά που εκδηλώνουν καταθλιπτικά συμπτώματα λόγω του ότι έχουν υποστεί εκφοβισμό στο σχολείο. Όλα αυτά τα άτομα, μοιράζονται έναν κοινό προβληματισμό, όμως αποτελούν μια κοινότητα; Η απάντηση είναι όχι. Θα αποτελούν κοινότητα όταν κατορθώσουν να οργανωθούν όλοι μαζί, ενάντια σε έναν κοινό σκοπό, εν προκειμένω, την πρόληψη και την αντιμετώπιση του σχολικού εκφοβισμού και της ενδοσχολικής βίας. Το επόμενο ερώτημα που τίθεται είναι:

 

Πώς μπορεί να γίνει αυτό;

Οι βασικές προσεγγίσεις που χρησιμοποιούνται στην εφαρμογή παρεμβάσεων στην κοινότητα είναι:

i) η προσέγγιση της οργάνωσης της κοινότητας & τα μοντέλα συμμετοχικής δράσης

ii) η προσέγγιση της διάχυσης των καινοτομιών

iii) η προσέγγιση της επικοινωνιακής θεωρίας

 

Οι κύριες στρατηγικές που χρησιμοποιούνται για την οργάνωση και τη δόμηση της κοινότητας είναι: η «τοπική ανάπτυξη», ο «κοινωνικός σχεδιασμός» και η «κοινωνική δράση».

 

Γιατί να συμμετάσχω σε ένα δίκτυο κατά της βίας και του εκφοβισμού;

Το ασφαλές περιβάλλον διαβίωσης αποτελεί πρωταρχικό ανθρώπινο δικαίωμα. Ειδικά στην περίπτωση των παιδιών, εκτός από την ποιότητα ζωής, η έλλειψη ασφαλούς περιβάλλοντος επηρεάζει και την ψυχοκοινωνική τους ανάπτυξη. Η οργάνωση των μελών της κοινότητάς σας ενάντια στη βία, θα έχει σαν αποτέλεσμα:

  • την αύξηση των γνώσεων των μελών της κοινότητας για τον εκφοβισμό και τις επιπτώσεις που έχει στην σωματική, ψυχική και κοινωνική υγεία και ευεξία των παιδιών και των εφήβων

  • τη δημιουργία ενός κλίματος όπου είναι ξεκάθαρο πως οι συμπεριφορές βίας και εκφοβισμού δεν είναι αποδεκτές από κανένα μέλος της κοινότητας και θα αντιμετωπίζονται άμεσα, από οποιονδήποτε ενήλικα γίνονται αντιληπτές

  • τη διασφάλιση ότι τα παιδιά, οι νέοι, οι εκπαιδευτικοί, οι γονείς και οποιοσδήποτε άλλος έρχεται σε επαφή με παιδιά & νέους, έχει τις απαραίτητες γνώσεις και δεξιότητες για να αντιμετωπίσει αποτελεσματικά τον εκφοβισμό

 

Πώς μπορώ να συμμετάσχω στο Δίκτυο κατά της Βίας στο Σχολείο;

Πολύ συχνά τα άτομα, (γονείς, εκπαιδευτικοί) αν και εντοπίζουν και αναγνωρίζουν το πρόβλημα του εκφοβισμού, εντούτοις αισθάνονται ότι είναι μόνοι τους απέναντι σε αυτό και δε μπορούν να κάνουν και πολλά για να το αντιμετωπίσουν. Αυτό ακριβώς το κενό, μεταξύ της ετοιμότητας ενός ατόμου να αναλάβει δράση και την ανάληψη δράσης, έρχεται να καλύψει η δημιουργία του δικτύου ενάντια στη βία.

 

Μέσω της δικτύωσης των ατόμων, διευκολύνεται η ανάληψη δράσης και ενισχύεται το κλίμα αλληλεγγύης και υποστήριξης, ώστε να μη νιώθουν τα άτομα μόνα και αβοήθητα, αλλά ότι μπορούν να συνασπιστούν προκειμένου να αλλάξει η κατάσταση.

 

Για να γίνετε μέλος του ΔΙΚΤΥΟΥ ΚΑΤΑ ΤΗΣ ΒΙΑΣ ΣΤΟ ΣΧΟΛΕΙΟ και να μπορείτε να ενημερώνεστε για όλες τις δράσεις, τις εκδηλώσεις και τις ευκαιρίες επιμόρφωσης που υπάρχουν για την δράση ενάντια στον εκφοβισμό και την ενδοσχολική βία, θα πρέπει:

 

  • να επικοινωνήσετε με τα μέλη του φορέα στον οποίο ανήκετε και να συζητήσετε το ενδεχόμενο να εγγραφεί π.χ., το σχολείο σας, ο Δήμος σας κλπ, ως μέλος του ΔΙΚΤΥΟΥ ΚΑΤΑ ΤΗΣ ΒΙΑΣ ΣΤΟ ΣΧΟΛΕΙΟ. (διαβάστε εδώ) (link sta ‘συνεργαζόμενα μέλη’) Η εγγραφή σας στο δίκτυο θα σας δώσει τη δυνατότητα να ενημερωθείτε για τις δράσεις που πραγματοποιούνται καθώς και τη δυνατότητα να λάβετε υποστήριξη από τους εξειδικευμένους φορείς του δικτύου για τις δράσεις που θέλετε να υλοποιήσετε.

 

Ωστόσο εκτός από τη συμμετοχή σας στο κεντρικό ΔΙΚΤΥΟ ΚΑΤΑ ΤΗΣ ΒΙΑΣ ΣΤΟ ΣΧΟΛΕΙΟ, είναι πολύ σημαντικό, να μπορέσετε να συστήσετε τοπικά δίκτυα ενάντια στη βία και τον σχολικό εκφοβισμό.

 

Πώς μπορώ να φτιάξω ένα τοπικό δίκτυο ενάντια στην ενδοσχολική βία και τον εκφοβισμό;

Εκτός από τη συμμετοχή σας στο πανελλαδικό ΔΙΚΤΥΟ ΚΑΤΑ ΤΗΣ ΒΙΑΣ ΣΤΟ ΣΧΟΛΕΙΟ, είναι σημαντικό να συστήσετε ένα τοπικό δίκτυο ενάντια στη βία, προκειμένου να κατορθώσετε να ευαισθητοποιήσετε την τοπική κοινή γνώμη για το πρόβλημα και να αυξήσετε τις πιθανότητες να αλλάξει η κατάσταση στην περιοχή που ζείτε.

 

Όπως αναφέρθηκε και νωρίτερα, ο εκφοβισμός αποτελεί ένα πρόβλημα με πολυπαραγοντική αιτιολογία. Τα παιδιά εκτός από το σχολείο ζουν και συναναστρέφονται στα πλαίσια της κοινότητας στην οποία ζουν. Για το λόγο αυτό, η συμμαχία των φορέων της κοινότητας είναι κρίσιμη, ώστε να διαμορφωθεί μια κοινή κουλτούρα ενάντια στη βία, στο ευρύτερο κοινωνικό πλαίσιο.

 

Η δημιουργία ενός τοπικού δικτύου ενάντια στη βία και τον εκφοβισμό δεν είναι δύσκολη υπόθεση, ωστόσο, θα χρειαστεί να ξεπεράσετε κάποια εμπόδια που σχετίζονται με την ευαισθητοποίηση των μελών των φορέων της περιοχής σας για το πρόβλημα καθώς και το συντονισμό των δράσεων.

 

Προκειμένου λοιπόν να συστήσετε ένα τοπικό δίκτυο για τον εκφοβισμό, καλό είναι να ακολουθήσετε τα παρακάτω βήματα:

  1. Θέστε το ζήτημα στο φορέα που ανήκετε (σχολείο, υπηρεσία, κλπ). Προσπαθήστε να ευαισθητοποιήσετε τους συναδέλφους σας και να εξασφαλίσετε την υποστήριξή τους στην υλοποίηση της προσπάθειας.

  2. Αποφασίστε να πραγματοποιήσετε μια δράση-εκδήλωση ενάντια στο σχολικό εκφοβισμό στα πλαίσια του σχολείου σας και προσκαλέστε τους μαθητές, τους γονείς τους, καθώς και τους εκπαιδευτικούς και τους γονείς και άλλων σχολείων της περιοχής σας, καθώς και φορείς της κοινότητας. Επίσης, μπορείτε από την ιστοσελίδα του ΔΙΚΤΥΟΥ ΚΑΤΑ ΤΗΣ ΒΙΑΣ ΣΤΟ ΣΧΟΛΕΙΟ να πληροφορηθείτε αν υπάρχουν σχολεία της περιοχής σας τα οποία έχουν εγγραφεί ήδη στο δίκτυο και να έρθετε σε επικοινωνία μαζί τους για να οργανώσετε δράσεις.

  3. Μετά την εκδήλωση, οργανώστε μια συνάντηση με το σύλλογο των διδασκόντων των σχολείων της περιοχής σας και προσπαθήστε να οργανώσετε από κοινού δραστηριότητες οι οποίες θα υλοποιηθούν τόσο στα πλαίσια του σχολείου, όσο και στα πλαίσια της κοινότητας. Τέτοιες μπορεί αν είναι: ενημερωτική ημερίδα για τον εκφοβισμό στο σχολείο, διανομή φυλλαδίων ενάντια στον εκφοβισμό από τους μαθητές στην κοινότητα, κλπ.

  4. Προσπαθήστε να κοινοποιήσετε και να διαδώσετε αυτές τις δραστηριότητες. Ο καλύτερος τρόπος για να το κάνετε, είναι τα τοπικά ΜΜΕ. Ζητήστε να φιλοξενήσουν σε κάποια εκπομπή έναν εκπρόσωπο του τοπικού δικτύου και ενημερώστε το κοινό για το πρόβλημα του εκφοβισμού και τις δράσεις οι οποίες πραγματοποιούνται στα πλαίσια του τοπικού δικτύου. Σχηματικά, αν ανήκετε στο 1ο Δημοτικό σχολείο Χολαργού, η διάρθρωση και η σχέση του τοπικού δικτύου με το ΔΙΚΤΥΟ ΚΑΤΑ ΤΗΣ ΒΙΑΣ ΣΤΑ ΣΧΟΛΕΙΑ, θα είναι περίπου, έτσι:

     

     

 

Νομοθεσία

Σύντομα θα ανακοινωθούν σε αυτή την σελίδα πληροφορίες συναφείς με:

τη Διεθνή Σύμβαση για τα Δικαιώματα του Παιδιού (ν.2101/1992), και την παιδική προστασία- καθώς και ευρωπαϊκών & διεθνών διατάξεων, οργάνων προστασίας, και «καλών πρακτικών» με δυνατότητα ευρείας εφαρμογής

 

 

 

Είναι ένα φαινόμενο που βρίσκεται σε έξαρση;

Τα ποσοστά που αναφέρθηκαν παραπάνω στο πλαίσιο της  εκτίμηση της εκδήλωσης του φαινομένου στο σχολικό περιβάλλον  παρουσιάζονται  αυξημένα ως προς τον αριθμό των μαθητών που εκφοβίζονται σε σχέση με προηγούμενες έρευνες  που έχουν πραγματοποιηθεί από την Ε.Ψ.Υ.Π.Ε, οι οποίες έδειξαν ότι το φαινόμενο του εκφοβισμού εκδηλωνόταν σε ποσοστό 7,9% στους μαθητές που εκφοβίζονταν και σε ποσοστό 5,6% στους μαθητές που εκφόβιζαν το 2010.

Η αυξητική τάση του φαινομένου αποτελεί ανησυχητική ένδειξη που καταδεικνύει και  την ανάγκη για περαιτέρω υποστήριξη και γενίκευση των προγραμμάτων πρόληψης στο σχολείο και την Ελληνική κοινωνία γενικότερα.

Ποια είναι κυρίως τα αίτια του;

Ως αιτίες του σχολικού εκφοβισμού έχουν αναγνωριστεί πολλές, διαφορετικές και αλληλεπιδρώσες μεταξύ τους, ενώ η συνεχιζόμενη έρευνα δίνει ολοένα και περισσότερες πληροφορίες σχετικά με το πώς τελικά εκδηλώνονται τέτοια φαινόμενα. Σταθερά παρατηρείται ότι σημαντικό ρόλο παίζουν τα ατομικά χαρακτηριστικά, το οικογενειακό περιβάλλον, το σχολικό περιβάλλον, η πολιτική του εκπαιδευτικού συστήματος, τα κοινωνικά προβλήματα (οικονομική κρίση, κοινωνικές αλλαγές κ.α), στο πλαίσιο των οποίων εντάσσεται και η κοινωνική απομόνωση που συνήθως βιώνουν ευπαθείς ομάδες ( με εθνικοπολιτισμικές διαφοροποιήσεις, προβλήματα σωματικής ή ψυχικής υγείας κ.λ.π).

Ποιες είναι οι μορφές του σχολικού εκφοβισμού;

Οι εκδηλώσεις του σχολικού εκφοβισμού είναι ποικίλες και συνήθως αφορούν, χωρίς να εξαντλούνται, στα παρακάτω: 

  • σπρωξιές, ξυλοδαρμούς, βρισιές, προσβολές, απειλές, χειρονομίες
  • καταστροφή προσωπικών αντικειμένων, κλοπές
  • εκβιασμούς, αποκλεισμό από παρέες, ομαδικά παιχνίδια και κοινωνικές δραστηριότητες, ή και διάδοση κακόβουλων φημών σε βάρος κάποιου με συστηματικό τρόπο
  • σεξουαλική παρενόχληση και κακοποίηση
  • ηλεκτρονική παρενόχληση συμμαθητών μέσω μηνυμάτων στο κινητό, μέσω ηλεκτρονικού ταχυδρομείου, chatrooms ή μέσω ιστοσελίδων κοινωνικής δικτύωσης (facebook, twitter κλπ)

Τι μέτρα πρέπει να ληφθούν προκειμένου να αντιμετωπιστεί το φαινόμενο αυτό;

Τα φαινόμενα εμφάνισης της ενδοσχολικής βίας και του εκφοβισμού αποτελούν σύνθετα προβλήματα με ποικίλες προεκτάσεις ενώ καθοριστικοί προστατευτικοί παράγοντες που επιδρούν στο να αναγνωρίζονται έγκαιρα και να αντιμετωπίζονται τέτοια φαινόμενα μέσα στο σχολείο είναι ένα θετικό ψυχοσυναισθηματικό κλίμα στην τάξη, στάσεις εκπαιδευτικών και γονιών που καταδικάζουν κάθε μορφής βία, αλλά και χώρος να εκφράζονται ελεύθερα τα συναισθήματα.

Ακριβώς για αυτούς τους λόγους εφαρμόζονται διεθνώς προγράμματα αγωγής και προαγωγής υγείας με στόχο την πρόληψη και έγκαιρη αντιμετώπιση που έχουν συχνά ολιστικό χαρακτήρα. Προγράμματα που στοχεύουν δηλαδή στην εμπλοκή τόσο του σχολείου όσο και της ευρύτερης κοινότητας γενικότερα, με στόχο την αλλαγή του κλίματος του σχολείου, αναθεωρώντας στάσεις και εδραιώνοντας ένα τύπο σχολείου που εφαρμόζει σαφείς κανόνες και δεν ανέχεται και δεν αναπαράγει τη βία. Σημαντική είναι η δημιουργία μιας κοινής γλώσσας ως προς το τί είναι ο εκφοβισμός, και κοινές αντιλήψεις για το πως εκδηλώνεται, τι επιπτώσεις έχει και πως προλαμβάνεται και αντιμετωπίζεται, από όλους τους εμπλεκόμενους.

Στους πρωταρχικούς στόχους περιλαμβάνεται η τροποποίηση του ψυχοσυναισθηματικού κλίματος της τάξης, η ενίσχυση του ρόλου των παρατηρητών και της ομάδας των συνομηλίκων καθώς και η βελτίωση των διαπροσωπικών σχέσεων μεταξύ των συνομηλίκων με γνώμονα αξίες και στάσεις όπως η αλληλεγγύη και η αλληλοϋποστήριξη, η αποδοχή της διαφορετικότητας κ.α., αλλά και την βελτίωση της επικοινωνίας μεταξύ μαθητών και εκπαιδευτικών καθώς και μεταξύ εκπαιδευτικών και γονέων.